Otrzymujesz wyniki badań krwi, patrzysz na cholesterol i widzisz czerwoną strzałkę w górę?
Pierwsza myśl: panika. Ale chwila – sam ogólny wynik to za mało, żeby wyciągać pochopne wnioski.
Rozszyfrujmy to, co dzieje się w Twoim organizmie, bez trudnego medycznego żargonu.
Co oznaczają te skróty w wynikach?
W zwykłym lipidogramie najczęściej widzisz trzy najważniejsze elementy:
- HDL (tzw. „dobry” cholesterol): To Twój osobisty odkurzacz w naczyniach krwionośnych. Jego zadaniem jest zbieranie nadmiaru cholesterolu z całego organizmu i zanoszenie go do wątroby, która się go pozbywa. Wniosek: Im wyższy HDL, tym lepiej dla Twojego serca!
- LDL (tzw. „zły” cholesterol): Odpowiada za transport tłuszczów z wątroby do komórek. Problem pojawia się wtedy, gdy jest go za dużo – ma on tendencję do przyklejania się do ścianek naczyń krwionośnych i tworzenia tzw. blaszek miażdżycowych. To na tę frakcję musimy uważać najbardziej.
- Trójglicerydy: To zapasowe źródło energii w naszym ciele. Co ciekawe, ich wysoki poziom rzadko wynika zjadania tłustych rzeczy – najczęściej rosną przez nadmiar cukru, słodyczy, białego pieczywa i alkoholu oraz brak ruchu.
Co na to nauka? Jak pomóc wynikom od kuchni?
Badania naukowe jasno pokazują, że kluczem do poprawy wyników nie jest głodówka, ale mądre zmiany w codziennych nawykach:
- Wymień tłuszcze na lepsze: Zamiast bać się każdego jajka, ogranicz tłuszcze utwardzone (fast foody, słodycze) i zastąp je zdrowymi tłuszczami nienasyconymi – sięgaj po oliwę z oliwek, orzechy, awokado i tłuste ryby.
- Zaprzyjaźnij się z błonnikiem: Produkty pełnoziarniste, owies, warzywa i owoce działają w jelitach jak miotełka – pomagają „wychwytywać” i usuwać nadmiar cholesterolu z organizmu.
- Ruszaj się: Aktywność fizyczna to najprostszy sposób, żeby naturalnie podkręcić poziom „dobrego” cholesterolu (HDL) i obniżyć trójglicerydy.
Bibliografia
- Review Authors. Comparison of blood lipid responses to high polyunsaturated fatty acid compared with high monounsaturated fatty acid dietary interventions: a systematic review and meta-analysis. PubMed.
- Review Authors. Functional Foods for Cholesterol Management: A Review of the Mechanisms, Efficiency, and a Novel Cholesterol-Lowering Capacity Index. PubMed.
- Sacks, F. M., et al. (2021). Saturated fats and cardiovascular health: Current evidence and controversies. Journal of Clinical Lipidology, 15(6), 765-772.
- Mazier, M. J., & Jones, P. J. (1991). Dietary fat quality and circulating cholesterol levels in humans: a review of actions and mechanisms. Progress in Food and Nutrition Science, 15(1-2), 21-41.